۱. بخش ابتدایی | HERO COUPLES THERAPY
زوج‌درمانی
گاهی موضوع دعوا عوض می‌شود، اما رابطه همان چرخه را تکرار می‌کند.
ممکن است یک‌بار اختلاف بر سر خانواده‌ها باشد، بار دیگر مسائل مالی، صمیمیت، فرزند یا یک اتفاق روزمره؛ اما پایان گفتگو تقریباً همیشه شبیه قبل باشد: یکی عصبانی‌تر می‌شود، دیگری فاصله می‌گیرد، یکی احساس می‌کند شنیده نمی‌شود و دیگری احساس می‌کند هر کاری انجام دهد کافی نیست.
در زوج‌درمانی تلاش می‌کنم همراه زوج، فراتر از موضوع ظاهری اختلاف، الگوی رابطه‌ای و هیجانی‌ای را که میان آنها بارها تکرار می‌شود بهتر بشناسیم.
هدف پیدا کردن مقصر نیست؛ هدف، فهمیدن رابطه است.
۲. چه زمانی زوج‌درمانی می‌تواند کمک‌کننده باشد؟ WHEN TO SEEK COUPLES THERAPY
برای مراجعه به زوج‌درمانی لازم نیست رابطه حتماً در آستانه جدایی باشد.
گاهی زوج هنوز یکدیگر را دوست دارند، اما راه ارتباط با یکدیگر را از دست داده‌اند. گاهی تعارض‌ها آن‌قدر تکرار شده‌اند که هر گفت‌وگویی به بحثی مشابه تبدیل می‌شود و گاهی بدون دعوا، فاصله‌ای عاطفی به‌تدریج میان دو نفر شکل گرفته است.
زمینه‌های مراجعه
۱۱. درباره درمانگر | YOUR THERAPIST
تعارض‌ها و بحث‌های تکرارشونده
فاصله عاطفی و کاهش صمیمیت
مشکلات ارتباطی
احساس شنیده یا درک‌نشدن
بی‌اعتمادی
مشکلات مرزبندی در رابطه
تعارض با خانواده‌های دو طرف
اختلاف درباره نیازها و انتظارات
الگوهای نزدیک‌شدن و فاصله‌گرفتن
بحران‌های عاطفی
تردید درباره ادامه رابطه
بازسازی رابطه پس از بحران
۳. رویکرد من در زوج‌درمانی MY APPROACH TO COUPLES THERAPY
نگاه تحلیلی، روابط ابژه و ISTDP
رویکرد من در کار با زوج‌ها مبتنی بر نگاهی تحلیلی و روان‌پویشی است و در فهم رابطه زوج از مفاهیم روابط ابژه (Object Relations) و اصول روان‌درمانی پویشی کوتاه‌مدت فشرده (ISTDP) بهره می‌گیرم.
Psychodynamic & Object Relations–Oriented Couples Therapy Informed by ISTDP Principles
در این نگاه، رابطه فقط حاصل رفتار امروز دو نفر نیست. هر فرد با تجربه‌های گذشته، انتظارات درونی‌شده از رابطه، حساسیت‌ها، ترس‌ها و شیوه‌هایی که برای محافظت از خود آموخته است، وارد رابطه می‌شود.
این الگوها می‌توانند در رابطه فعلی دوباره فعال شوند و بر نحوه تجربه صمیمیت، خشم، نیاز، طرد، نزدیکی و فاصله تأثیر بگذارند.
در زوج‌درمانی تلاش می‌کنم به زوج کمک کنم این فرایند را در رابطه خود ببینند و هیجان‌ها و تعارض‌هایی را که در پشت چرخه‌های تکرارشونده قرار گرفته‌اند، بهتر بشناسند.
۴. روابط ابژه در زوج‌درمانی OBJECT RELATIONS
چرا بعضی واکنش‌های شریک عاطفی این‌قدر شدید ما را تحت تأثیر قرار می‌دهند؟
در نگاه روابط ابژه، تجربه‌های مهم رابطه‌ای ما می‌توانند در شکل‌گیری تصویری که از خود، دیگری و رابطه داریم نقش داشته باشند.
به همین دلیل، گاهی آنچه در رابطه امروز اتفاق می‌افتد فقط مربوط به همان لحظه نیست؛ ممکن است یک رفتار یا فاصله کوچک، احساس‌هایی بسیار بزرگ‌تر از خود آن اتفاق ایجاد کند.
در زوج‌درمانی تلاش می‌شود مشخص شود هر یک از طرفین دیگری را چگونه تجربه می‌کند، چه انتظاری از رابطه دارد و این تجربه چگونه چرخه میان دو نفر را شکل می‌دهد.
هدف، نسبت دادن تمام مشکلات امروز به گذشته نیست؛ بلکه فهمیدن این است که گذشته چگونه ممکن است در رابطه امروز دوباره معنا پیدا کند.
۵. هیجان‌ها و دفاع‌ها در رابطه EMOTIONS & DEFENSES
وقتی یک رابطه برای ما اهمیت زیادی دارد، هیجان‌های آن نیز می‌توانند شدید باشند.
خشم، ترس از دست دادن، احساس آسیب‌پذیری، شرم، گناه یا نیاز به نزدیکی همیشه به‌راحتی تجربه یا بیان نمی‌شوند. گاهی به جای آنها:
انتقاد می‌کنیم، سکوت می‌کنیم، فاصله می‌گیریم، کنترل می‌کنیم، حمله می‌کنیم، یا گفتگو را کاملاً قطع می‌کنیم.
این واکنش‌ها ممکن است در کوتاه‌مدت فرد را از یک تجربه هیجانی دشوار محافظت کنند، اما در رابطه می‌توانند طرف مقابل را نیز وارد واکنشی کنند که همان چرخه را تقویت می‌کند.
در کار با زوج‌ها، از اصول ISTDP برای توجه به هیجان، اضطراب و دفاع‌ها در فهم این فرایند بهره می‌گیرم
۶. چرخه‌های تکرارشونده رابطه RELATIONSHIP PATTERNS
یکی احساس فاصله می‌کند
برای گرفتن پاسخ بیشتر فشار می‌آورد
دیگری احساس فشار می‌کند
عقب‌نشینی می‌کند
نفر اول فاصله بیشتری احساس می‌کند
فشار بیشتری وارد می‌کند.
پس از مدتی هر دو نفر ممکن است دیگری را علت اصلی مشکل بدانند، در حالی که چرخه‌ای که میان آنها شکل گرفته است، خودش به بخشی از مشکل تبدیل شده است.
در زوج‌درمانی تلاش می‌کنیم این چرخه‌ها قابل مشاهده شوند تا زوج بتوانند به جای جنگیدن فقط با یکدیگر، آنچه میانشان اتفاق می‌افتد را بهتر بشناسند.
۷. زوج‌درمانی قرار نیست دادگاه باشد NOT ABOUT BLAME
یکی از نگرانی‌های زوج‌ها این است که درمانگر مشخص کند «حق با چه کسی است».
زوج‌درمانی قرار نیست دادگاهی برای اثبات مقصر بودن یکی از طرفین باشد.
درمانگر در عین توجه به مسئولیت هر فرد در قبال رفتارهای خودش، تلاش می‌کند بفهمد تعامل میان دو نفر چگونه شکل گرفته و چگونه تداوم پیدا می‌کند.
البته این به معنای نادیده گرفتن رفتارهای آسیب‌زا یا برابر دانستن مسئولیت دو نفر در هر شرایطی نیست.
۸. خیانت در رابطه INFIDELITY
وقتی خیانت وارد رابطه شده است، شرایط زوج با یک تعارض معمولی متفاوت است.
فرد آسیب‌دیده ممکن است با خشم، اضطراب، بی‌اعتمادی، نیاز شدید به دانستن جزئیات یا تردید درباره تمام گذشته رابطه مواجه شود.
در چنین شرایطی، اولین هدف همیشه «حفظ رابطه» نیست.
گاهی ابتدا باید بحران و پیامدهای هیجانی آن مدیریت شود و سپس زوج بتواند با وضوح بیشتری درباره ادامه یا پایان رابطه تصمیم بگیرد.
با توجه به اینکه خیانت یکی از حوزه‌های اصلی فعالیت بالینی و پژوهشی من و موضوع رساله دکتری من بوده است، برای این موضوع صفحه مستقلی در سایت وجود داشته باشد.
۹. مشاوره پیش از ازدواج PREMARITAL COUNSELING
پیش از ازدواج فقط میزان علاقه مهم نیست.
دو نفر ممکن است رابطه عاطفی خوبی داشته باشند، اما درباره موضوعاتی که در زندگی مشترک اهمیت پیدا می‌کنند شناخت کافی از یکدیگر نداشته باشند.
مشاوره پیش از ازدواج فرصتی برای بررسی واقع‌بینانه‌تر رابطه است.
موضوعاتی که می‌توان بررسی کرد:
- ویژگی‌های شخصیتی و تفاوت‌های فردی
- شیوه ارتباط و حل تعارض
- انتظارات از ازدواج
- صمیمیت و نیازهای عاطفی
- مرزهای فردی
- روابط با خانواده‌های دو طرف
- مسائل مالی
- نگرش نسبت به فرزندآوری و تربیت فرزند
- اهداف و سبک زندگی
- موضوعات مهمی که درباره آنها اختلاف وجود دارد
ارزیابی روان‌شناختی
PSYCHOLOGICAL ASSESSMENT
در صورت نیاز و متناسب با شرایط، مصاحبه بالینی و آزمون‌های روان‌شناختی مناسب نیز می‌توانند بخشی از فرایند ارزیابی پیش از ازدواج باشند.
با توجه به سابقه حرفه‌ای و دانشگاهی من در حوزه آزمون‌های روان‌شناختی، این بخش می‌تواند در ارزیابی، در صورت ضرورت بالینی، مورد استفاده قرار گیرد.
نکته: در سایت نوشته نشود که «تست مشخص می‌کند دو نفر برای ازدواج مناسب هستند یا خیر». آزمون، بخشی از ارزیابی است و جایگزین ارزیابی بالینی و تصمیم افراد نمی‌شود.
۱۰. زوج‌درمانی یا روان‌درمانی فردی؟ COUPLES OR INDIVIDUAL THERAPY?
اگر مسئله اصلی مربوط به تعامل میان دو نفر و رابطه مشترک است و هر دو نفر قصد بررسی رابطه را دارند، زوج‌درمانی می‌تواند مناسب باشد.
اما اگر هدف اصلی شناخت الگوهای شخصی در روابط، وابستگی، ترس از طرد، مشکلات صمیمیت، جدایی یا تجربه‌های فردی است، ممکن است روان‌درمانی فردی مناسب‌تر باشد.
تشخیص شکل مناسب درمان می‌تواند پس از ارزیابی اولیه مشخص شود.
۱۱. درباره درمانگر | YOUR THERAPIST
دکتری روان‌شناسی بالینی
روان‌درمانگر فردی | زوج‌درمانگر
درمانگر رسمی IEDTA
رویکرد زوج‌درمانی:
Psychodynamic | Object Relations | ISTDP-informed
دارای پروانه اشتغال تخصصی سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره
شماره پروانه: ۱۱۱۷۷
مدرس دانشگاه
مدیر و مؤسس کلینیک روان‌شناسی آرام‌اندیش
۱۲. پرسش‌های متداول |FAQ
آیا درمانگر در زوج‌درمانی مشخص می‌کند حق با کدام طرف است؟
هدف زوج‌درمانی تعیین برنده و بازنده نیست. رفتار و مسئولیت هر فرد بررسی می‌شود، اما تمرکز اصلی بر شناخت مسئله و الگوهای رابطه است.
آیا می‌توانم بدون همسرم برای مشکل رابطه مراجعه کنم؟
بله. اگر هدف اصلی بررسی تجربه، هیجان‌ها و الگوهای خودتان در رابطه است، روان‌درمانی فردی می‌تواند انجام شود. اما این با زوج‌درمانی که موضوع درمان در آن رابطه میان دو نفر است، متفاوت است.
آیا زوج‌درمانی حتماً با هدف جلوگیری از جدایی انجام می‌شود؟
خیر. درمانگر قرار نیست زوج را به ماندن یا جدا شدن وادار کند
در برخی موارد، یکی از اهداف درمان می‌تواند کمک به بررسی واقع‌بینانه‌تر رابطه و تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر درباره آینده آن باشد.
آیا خیانت را هم در زوج‌درمانی بررسی می‌کنید؟
بله. خیانت یکی از حوزه‌های تخصصی فعالیت بالینی و پژوهشی من است. با این حال، فرایند درمان پس از خیانت بسته به شرایط فرد و زوج می‌تواند متفاوت باشد.
چند جلسه زوج‌درمانی لازم است؟
تعداد جلسات از قبل برای همه زوج‌ها یکسان نیست و به مسئله، شرایط زوج، اهداف درمان و روند ارزیابی بستگی دارد.
رابطه فقط جایی نیست که مشکلات ما در آن ظاهر می‌شوند؛ می‌تواند جایی برای شناخت و تغییر آنها نیز باشد. اگر در رابطه خود با تعارض یا الگویی تکرارشونده مواجه هستید، می‌توانید درخواست جلسه زوج‌درمانی ثبت کنید.